Daten & Relaties

Tekst Jules van Leyden

Tijdens een transitie gebeurt er veel met je. Van een aantal zaken weet je al redelijk het verloop voordat je eraan begint. De belangrijkste effecten van een hormoonbehandeling, en hoe je juridisch gezien je geslacht wijzigt, zijn bijvoorbeeld zaken waarover kennis makkelijk voorhanden is. Van veel andere veranderingen waar je mee te maken krijgt bij een transitie, ligt er geen stappenplan voor je klaar. Daten en seksualiteit moet je als transgender vaak grotendeels zelf zien uit te vogelen.

Wanneer vertel je een date over je geslachtsoperatie? Moet je nu wel of niet op je Tinder- of Grindrprofiel vermelden dat je trans bent? Deze en andere vragen, stelde ik aan zes ervaringsdeskundigen.

Maik merkt sinds hij in transitie is, een groot verschil met het daten vóór zijn transitie: ‘Vroeger had ik niet echt iets uit te leggen. Nu ik ervoor uitkom dat ik transgender ben, krijg ik met oordelen te maken. Dates hebben mij afgewezen omdat ik volgens hen ‘geen echte man’ ben en omdat ze ‘een piemel’ nodig hebben.

Vooral de hoeveelheid brutale vragen die hij naar aanleiding van zijn transitie krijgt, is heftig voor Maik: ‘Je moet altijd een drempel over om te vertellen dat je trans bent. Als ik het bijvoorbeeld in een nieuw groepje vertel, gaat het de rest van de avond nergens anders meer over. Ik heb inmiddels een vriendin. Nu vragen mensen heel vaak aan me hoe wij seks hebben. Dat is toch niet normaal!’

Zijn vriendin steunt hem in zijn transitie, vertelt Maik: ‘Ik heb haar leren kennen in de gezamenlijke vriendengroep. Ik wist wel dat ze ruimdenkend was, maar zij had toen nog geen idee dat ik trans was. Ik vond het verschrikkelijk om het aan haar te vertellen, maar sinds ze het weet steunt ze mij in alles. Ze heeft me enorm lief opgevangen na mijn operatie. Zo hield ze het herstel van de wonden en littekens goed in de gaten, en lette ze erop dat ik wel genoeg at. Ze hielp me mijn grenzen te bewaken, wat betreft beweging en inspanning.’

Het viel Linah tijdens haar transitie op dat mensen vooral geïnteresseerd waren in haar lichaam, maar minder in haar als persoon: ‘Ik werd gezien als een soort experiment, als een taboe. Op dates wilden mensen alles over mijn transitie weten, maar er niets van zien. Soms flirtte ik al langer met iemand, en dan merkte ik dat diegene eigenlijk alleen een onenightstand wilde maar niets serieus wilde beginnen. Dat voelde dan heel confronterend. In het begin had ik daar veel moeite mee.’

Naarmate haar transitie vorderde, veranderde er wel het één en ander voor Linah: ‘Het eerste jaar was ik bang dat dat gedrag van anderen altijd zo zou blijven. Ik ben daardoor zelfs in een nieuwe omgeving gaan wonen. Na de verhuizing kwam er een moment dat het hele liefdesgedoe voor mij niet meer hoefde. Gek genoeg kreeg ik juist toen een relatie. Inmiddels heb ik een paar operaties achter de rug en zie ik er anders, vrouwelijker uit. Hierdoor is voor de mensen met wie ik date, het taboe van het in-between-zijn ineens verdwenen, en kijken ze naar wie ik werkelijk ben. Ik ben geen experiment meer voor ze.’

Stef herkent het gevoel dat je als transpersoon als object wordt gezien: ‘Vrouwen gingen anders naar me kijken: ze wilden zien of een transgender ‘iets voor ze was’. Over mijn trans-zijn zei ik altijd pas iets op de tweede date. Dan was het aan hen of ze verder wilden gaan. Soms wilden ze dan met me naar bed en zeiden ze daarna dat het toch niets ging worden. Een keer is een vrouw, nadat ik het had verteld, opgestaan en weggelopen.’

Inmiddels heeft Stef drie jaar een vriendin. Toen hij haar net kende, kwam hij uit de kast: ‘Ik liet haar via een Facebookbericht weten dat ik trans was. Ze zei dat ze ook iets moest vertellen: ze had een zoontje. We stonden ineens quitte.’

Zijn vriendin is sindsdien altijd aan zijn zijde: ‘Ze moest wel erg wennen aan mijn lichaam, zeker vóór de borstoperatie. Tot dan toe had ze alleen seks gehad met mannen.’

Amber maakte een draai van honderdtachtig graden mee: vóór haar transitie versierde ze alleen meisjes, maar nu is zij uitsluitend gericht op mannen. ‘Ik zat altijd in een jongensgroepje, waarin het versieren van meisjes tijdens het uitgaan als spel werd gezien. Ik vond het grappig om dit een beetje mee te spelen, maar was zelf niet echt uit op een relatie met een vrouw. Nu ik erop terugkijk, twijfel ik of ik überhaupt wel op vrouwen viel, of dat ik alleen het spelletje leuk vond.’

Haar huidige vriend ontmoette ze op Tinder: ‘In mijn tinderprofiel stond dat ik trans was, maar daar keek niemand echt naar. Ik probeerde het bij een date altijd zo snel mogelijk te vertellen. Het viel me op hoeveel mensen er heel normaal en respectvol over deden, zo ook Jos. Hij is blind aan één oog en was daar onzeker over. Doordat we allebei onze onzekerheden deelden, voelde het al meteen vertrouwd. Ook bleek hij het vóór onze date al met zijn moeder en vrienden over mij te hebben gehad. Dat gaf mij het gevoel dat hij ons contact als iets serieus zag.’

Amber geeft als reden voor hun goedlopende relatie, dat ze makkelijk over dingen praten: ‘Ik vond het niet slim om gelijk met hem het bed in te duiken. Voordat we voor het eerst seks hadden, hebben we lange gesprekken gevoerd. Zo wisten we van elkaar wat we mochten aanraken en wat niet, en welke mogelijkheden we hadden voor de dingen die niet konden. Ook na de operatie zijn we hierover blijven praten met elkaar.’

Beeld Chris Jacobovicz

Jeroen had nog nooit gedatet voor hij in transitie ging. Toen hij hormonen begon te gebruiken, ontdekte hij voor hem iets bijzonders: ‘Vóór mijn transitie viel ik op vrouwen. Met de testosteron begon ik toch te twijfelen of ik niet bi was. Ik heb tot nu toe geen relatie gehad met een man, maar ik voelde me wel ineens seksueel aangetrokken tot mannen. Dat was wel even lastig in het begin.’

Via Tinder heeft hij zijn vriendin leren kennen: ‘Ik had in mijn Tinder-bio gezet dat ik stukjes voor de Linda. online schreef. Als mensen daarop zouden klikken, zouden ze wel lezen dat ik trans ben. Op de eerste dates met mijn vriendin, merkte ik toch dat ze niet goed wist wat het betekende: dat ik trans was. Zo wist ze niet zeker of ik wel een penis had. Ook twijfelde ze of ze wel een relatie met me wilde, vanwege haar kinderwens en de mogelijke reacties uit de omgeving. Gelukkig viel het allemaal wel mee: veel van haar familieleden hadden me al op tv gezien in een programma over transgenders en reageerden accepterend. Ondanks alles werd ze verliefd, dus we kregen toch een relatie.”

Een heikel punt blijft wel de kinderwens: ‘Mijn vriendin heeft inmiddels geaccepteerd dat dit ingewikkeld gaat worden; het is niet anders. Ik vind het ook ontzettend jammer.’

Levi ging al vrij vroeg in transitie: ‘Ik zit vanaf mijn twaalfde bij de genderpoli in Amsterdam en ben op mijn zestiende begonnen met hormonen. Inmiddels heb ik ook de phalloplastiek laten doen. Ik heb meerdere vriendjes gehad, in verschillende stadia van mijn transitie.’

Rond zijn achttiende jaar begon hij met onenightstands: ‘In het begin was ik heel onzeker en durfde ik eigenlijk niet te daten met mensen die ik niet goed kende. Vanaf mijn negentiende verjaardag is dit veranderd; ik begon actief te worden op dating-apps als Grindr en GayRomeo.’

Zijn dates kwamen bijna nooit over zijn transitie te weten, vertelt hij: ‘Ik vertelde hen nooit van tevoren over mijn trans-zijn, en zeer zelden tijdens of na de date. Ik had dus seks met deze mannen zonder dat zij wisten dat ik geen penis had. Ik was namelijk bang dat mensen mij misschien wel heel leuk konden vinden, maar afgeschrikt zouden worden door hun negatieve ideeën over transgenders. Er zijn personen die na mijn coming-out als trans ineens geen contact meer met mij willen. Dit is zelfs na mijn phalloplastiek nog gebeurd. Deze reacties vind ik het naarst, omdat die mensen mij het idee geven dat ik nooit een echte man zal zijn.’

Levi heeft door zijn transitie geleerd dat reacties op je coming-out niet voorspelbaar zijn: ‘Mijn laatste ex ontmoette ik via Grindr. Ik kende hem al twee jaar voordat ik hem vertelde dat ik trans ben. Hij vond het jammer dat ik hem niet eerder in vertrouwen durfde te nemen. Mijn relatie daarvóór zei echter: ‘Ik ben blij dat je het me nu pas zegt, want ik vond transgenders eigenlijk een beetje aandachtstrekkers, maar nu ben ik al verliefd op je!’. Er bestaat dus niet zoiets als het juiste moment om uit de kast te komen en je kunt niet voorspellen welke manier bij iemand het beste werkt.’